In de huidige, westerse wereld is ons hongergevoel een vijand. We proppen ons massaal vol met te vet en te zoet voedsel omdat we daar zo’n behoefte aan hebben. Ons lichaam vraagt er naar, nee schreeuwt er zelfs om. Maar nodig hebben we het blijkbaar niet want de vetranden om ons middel zetten zich geleidelijk uit. We worden dikker en ongezonder en al dat vet is ons alleen maar tot last.
De flessen die worden gebruikt bij het voeden van baby’s dragen mogelijk bij aan het overgewicht van kleine kinderen. Dit bleek uit verschillende studies die werden gepresenteerd op het European Congress on Obesity in Genève.
Waar voor je geld! We zijn goede consumenten en vinden het prettig wanneer we twee keer zo veel kunnen krijgen, maar er niet twee maal zo veel voor hoeven te betalen. Bij MacDonalds blijk je een supersize menu te kunnen krijgen voor maar iets meer geld dan een gewoon menu. Je moet toch wel gek zijn als je daar geen gebruik van maakt. Maar wat zijn de gevolgen voor onze gezondheid?
Onderzoek waarover in mei 2008 in het wetenschappelijk tijdschrift Nature te lezen was, laat zien dat mensen op volwassen leeftijd een vast aantal vetcellen hebben. Die kunnen inkrimpen en opzwellen, maar het aantal dat je hebt is bepalend voor je gewicht.
Veel meisjes beginnen met roken om hun gewicht onder controle te krijgen, maar onderzoek in Canada laat zien dat meisjes die roken niet meer gewicht verliezen dan niet-rokende meisjes. Voor rokende jongens is er wel een verschil, maar dan in lichaamslengte.
Het is een oude wijsheid van mensen die gewichtsproblemen hebben: ga nooit naar de supermarkt als je honger hebt, want je gooit veel meer in je wagentje dan je nodig hebt. Onderzoek toont nu duidelijk aan hoe dat veroorzaakt wordt.
Ruim negen van de tien Amerikaanse televisiereclames voor voeding gericht op kinderen bevat te veel slechte voedingsstoffen of hebben te weinig voedingswaarde.
Zelfs een ietwat lage hormoonafgifte van een overigens normale schildklier kan tot gewichtstoename leiden. Helaas is nog niet bekend wat een passende behandeling zou kunnen zijn.
Amerikaanse wetenschappers hebben ontrafeld welke genen verantwoordelijk zijn voor de vetopslag in ons lichaam. Men hoopt met deze opgedane kennis in de toekomst nieuwe afvalmethoden te kunnen ontwikkelen.
Uit een onderzoek onder bijna duizend Belgische jongeren blijkt dat tien procent overgewicht heeft. De dikkerds zijn met name te vinden in het lage onderwijstype.
Uit recent Amerikaans onderzoek blijkt dat mensen met overgewicht vaak een bepaalde bacterie in de darmen hebben, terwijl magere mensen juist veel van een andere bacteriestam te gast hebben. Veroorzaken die bacteriën je dikke buik? Of hebben mensen met overgewicht gewoon toevallig veel van dat type bacteriën?
Leptine is een stof die voornamelijk in vetweefsel wordt gemaakt en vervolgens in de bloedcirculatie terechtkomt. Het werd oorspronkelijk een hongerhormoon genoemd, omdat een hoger gehalte ervan gepaard gaat met een sterker gevoel van verzadiging.
In Groot-Brittannië is een grote ontdekking op het gebied van overgewicht gedaan. De aanwezigheid van een specifiek gen verklaart waarom de één dikker wordt dan de ander.
Dr Hamish Meldrum, hoofd van de British Medical Association, waarschuwt dat overgewicht te veel als een ziekte wordt beschouwd. Het is het gevolg van gedrag en de nadruk zou moeten liggen op preventie.
Het werd onlangs gepubliceerd in Synapse, en heeft bevestigd dat dopamine een belangrijke rol speelt in overgewicht
. Dopamine is een boodschapperstof in onze hersenen die o
.a
. betrokken is bij beweging, plezier en motivatie
.
Gezond zijn en blijven is niet altijd even makkelijk. Naast de al bestaande maatregelen die men kan nemen om gezondheidsproblemen te voorkomen, hebben Amerikaanse onderzoekers een nieuwe oplossing gevonden. Kijken naar ziekenhuisseries zou namelijk een positieve invloed op de kennis en het gedrag rondom de gezondheid kunnen hebben.
Dik zijn is niet makkelijk, zeker niet als je er weinig aan kunt doen
. In tegenstelling tot wat veel mensen denken, is overgewicht niet altijd iemands eigen schuld
.
Overgewicht wordt in onze maatschappij zo gestigmatiseerd dat mensen die er last van hebben zoeken naar talrijke manieren om de schuld bij iets of iemand anders te leggen.
Elk pondje gaat door het mondje. Dat weten we natuurlijk. Toch zien we duidelijke patronen bij het dik worden die erop wijzen dat er meer aan de hand is.
Meer dan de helft van de Britten heeft overgewicht en ook in Nederland kruipen we langzaam naar deze cijfers toe. Steeds meer mensen met overgewicht ontkennen echter dat ze te dik zijn. Een kwart van de te dikke mensen zegt zelf een gezond gewicht te hebben.
Wat is de hoofdoorzaak van overgewicht en obesitas
Zowel een inactieve leefstijl als een toegenomen voedselconsumptie zijn van invloed op de ontwikkeling van overgewicht. Maar welke factor weegt (letterlijk) zwaarder?
Het mechanisme achter gewichtstoename zit nogal ingewikkeld in elkaar. Er spelen zo veel factoren een rol dat er slechts zelden één oorzaak aan te wijzen is. Het is dus mogelijk dat je ondanks een gezonde leefstijl toch zwaarder wordt. Waar kan dat aan liggen?
Overgewicht is niet alleen een kwestie van een ongezonde leefstijl. Ook een hersenafwijking kan mensen te veel laten eten, omdat de verleiding voor hen gewoonweg te groot is.
Het is bekend dat overgewicht vaker voorkomt onder allochtone Nederlanders dan onder autochtonen. Maar wanneer ze goed ingeburgerd zijn is dit verschil niet langer zichtbaar. Uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) bleek dat de goed ingeburgerde allochtoon, gemiddeld net zo zwaar is als de autochtone Nederlander.
De hypothalamus, een klein maar belangrijk hersengebied, speelt al jaren een rol in het onderzoek naar overgewicht en ziekten die daar het gevolg van zijn. Men bleef lange tijd voor een raadsel staan, maar nu is duidelijk geworden hoe de hypothalamus een rol speelt in het dikker worden.
Je gewicht wordt door allerlei mechanismen gereguleerd. Er lijkt een belangrijke rol te zijn weggelegd voor een herseneiwit, dat tegen overgewicht zou beschermen.
Geld en overgewicht hebben met elkaar te maken. Mensen met een hoger inkomen hebben vaak minder last van overgewicht. Dat dit waar is blijkt uit een onderzoek dat gedaan is in de Amerikaanse staat California.
Uit onderzoek blijkt dat getrouwde mensen het gezondst zijn. Ze hebben minder rugpijn, geen hoofdpijn, minder psychologische stress, ze roken minder, drinken minder en doen meer aan sport dan weduwen, weduwnaars, nooit getrouwde mensen en mensen die gescheiden zijn (CDC Marital Status and Health: United States, 1999-2002). Opvallend genoeg hebben mensen die samenwonen ook een minder goede gezondheid dan getrouwde mensen.
Daar staat tegenover dat getrouwde mensen juist dikker zijn dan ongetrouwde mensen. Vooral getrouwde mannen zijn erg zwaar. Uit een ander onderzoek blijkt dat mannen die hertrouwen snel in gewicht aankomen (Journal of Epidemiology and Community Health 2005;59:56). Ze blijken meer groenten te gaan eten en minder alcohol te drinken, maar de broekmaat gaat wel snel omhoog. Is het allemaal het resultaat van het huwelijk of zorgen mensen die alleen zijn gewoon wat minder goed voor zichzelf?
Na een scheiding of de dood van een partner blijken mannen vaker fastfood te eten, zich niet meer zo veel zorgen te maken over hun groeten en meer alcohol te gebruiken. Misschien is het huwelijk in ieder geval zinvol voor mannen, want dan wordt er een beetje voor ze gezorgd. Hebben vrouwen er eigenlijk wel wat aan?
Het huwelijk zou inderdaad best iets kunnen zijn dat overgebleven is uit de evolutie van de mens. De man had een partner nodig om voor hem te koken en te zorgen en dat is misschien wel de oorsprong van de hoeksteen van de samenleving. Vandaar misschien ook dat mannen hun partner daarop uitkiezen. Uit onderzoek blijkt dat mannen het liefst een onderdanige vrouw willen (Evolution and Human Behavior 2004;24:406). Als mannen en vrouwen foto’s voorgelegd krijgen van ongeveer even aantrekkelijke, identiek ogende mogelijke partners met daarbij een beschrijving van een assistent, een collega of een meerdere op hun werk, dan kiezen de mannen bij voorkeur allemaal de assistente. Vrouwen zitten er niet zo mee of de man boven, naast of onder ze staat.
Voor het lichaamsgewicht moet je dus misschien nooit trouwen. Voor alle andere aspecten van de gezondheid is het huwelijk gunstig. Vooral voor mannen en misschien vooral wel als ze altijd vrouwen uitkiezen die in hun werksituatie hun assistente zou zijn. Dit onderzoek is allemaal erg interessant, maar dat het heeft geen praktische waarde. Gezond blijf je door van jezelf te houden en goed voor jezelf te zorgen.
Anderzijds kan je huwelijkspartner je wel weer helpen goede gewoontes op te pakken. Uit onderzoek dat in juli 2007 op de website van het tijdschrift Health Services Research verscheen blijkt dat van alle mogelijke redenen om tot gezond(er) gedrag over te gaan, de allerbelangrijkste het voorbeeld van je partner is. Als je man of vrouw besluit te stoppen met roken, minder te drinken, meer te gaan bewegen, het cholesterolgehalte van het bloed te laten controleren of een griepinjectie te halen, dan doe je zelf vaak mee.
