|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Gezondheid, balans, gewicht en beweging23-10-2007
Gezondheid is de weerspiegeling van een balans. Een gezond gewicht heeft bijvoorbeeld alles te maken met de balans tussen energie-inname en energieverbruik. Als je minder energie verbruikt dan je inneemt, zal de extra energie opgeslagen worden voor later gebruik, met als gevolg overgewicht. Daarom kan bij het bereiken en behouden van een gezond gewicht, goede voeding niet los gezien worden van lichaamsbeweging.
In de laatste jaren van de afgelopen eeuw is het aantal mensen met overgewicht en obesitas flink gestegen, terwijl de energie-inname in deze periode juist is gedaald. Vermoedelijk komt dit omdat we nog minder zijn gaan bewegen. Het is dus niet voor niets dat er tegenwoordig wordt geadviseerd meer te bewegen. Niet alleen heeft lichamelijk activiteit een positief effect op het lichaamsgewicht, maar verlaagt het ook het risico op chronische ziekten, zoals hart –en vaatziekten, diabetes mellitus type 2, hypertensie (hoge bloeddruk) en enkele vormen van kanker. Lichamelijk activiteit verhoogt namelijk het ‘goede’ HDL-cholesterol gehalte, verlaagt de bloeddruk, hartslag, ophoping van bloedplaatjes en triacylglycerolgehalte (vetzuurverbindingen die voorkomen in natuurlijke vetten en oliën) en heeft een positieve invloed op de insulinegevoeligheid. Dit laatste speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van diabetes mellitus type 2. Om overgewicht en gerelateerde chronische ziekten zo veel mogelijk te voorkomen, worden volwassenen (18-55 jaar) volgens de Nederlandse Norm voor Gezond Bewegen geadviseerd om op ten minste 5 dagen van de week 30 minuten matig inspannende lichamelijke activiteiten te verrichten. De intensiteit van de lichamelijke activiteiten moet ongeveer 4 tot 6,5 maal het niveau van het energieverbruik bij rust (MET, Metabolic Equivalent) bedragen (4-6,5 MET). Matig inspannende lichamelijk activiteiten zijn bijvoorbeeld tuinieren, fietsen of stevig wandelen. Deze hoeveelheid aan lichaamsbeweging is echter niet genoeg om overgewicht kwijt te raken. In dit geval zal de duur van de dagelijkse matig inspannende activiteiten verhoogd moeten worden tot een uur. Beweging als dagelijks patroon!
De kunst is om deze dagelijks benodigde lichamelijke inspanning in je dagelijkse patroon in te bouwen. Bijvoorbeeld door de trap te nemen in plaats van de lift en naar het werk te lopen of fietsen in plaats van de auto te pakken. Je maakt het jezelf alleen nog maar makkelijker als je gaat sporten. Hierdoor neemt de energiebehoefte namelijk toe, welke je weer kunt aanvullen met ‘vrij’ te kiezen energie, waarbij vetten natuurlijk worden afgeraden.
Als je veel gaat sporten, moet je wel de energie-inname voldoende verhogen, want het is niet de bedoeling dat de balans omslaat naar de andere kant. De energiebalans kun je het beste in evenwicht brengen door koolhydraatrijk of eiwitrijk voedsel te eten, aangezien deze veel energie bevatten en een goed verzadigd gevoel geven. Voedingsmiddelen met veel vetzuren worden daarentegen afgeraden, omdat ze relatief veel energie bevatten, maar geen verzadigend gevoel afgeven. Dan eet je vaak te veel, waardoor er weer een overschot aan energie kan ontstaan. Zeker mensen die een dieet volgen, waarbij vaak voornamelijk voedingsmiddelen met een laag energiegehalte en hoog voedingsstoffengehalte centraal staan, moeten opletten dat ze op dagen dat ze intensief gaan sporten genoeg energie binnen krijgen.
Advies Gezonde Voeding van de Gezondheidsraad 2006 1
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
