Overgewicht, roken, drinken en werk

23-10-2007

 

Overgewicht, roken, drinken: het zijn stuk voor stuk problemen die het functioneren van een werknemer kunnen beïnvloeden en waar werkgevers soms maatregelen tegen nemen. In hoeverre mag een werkgever eigenlijk ingrijpen ter verbetering van de leefstijl van de werknemer?

 

De lijst van schadelijke gevolgen van overgewicht is lang. Te dik zijn vergroot de kans op lichamelijke aandoeningen zoals diabetes, hart- en vaatziekten, gewrichtsklachten en hormonale stoornissen. Mensen met overgewicht zitten bovendien psychologisch vaker in de knoei dan hun slanke medemens en kennen ook een groter ziekteverzuim. En zieke werknemers kosten veel geld. Dit is voor werkgevers een belangrijke reden om een gezondere leefstijl onder hun werknemers te promoten. Een voorbeeld hiervan is de verstrekking van een gratis fitness- en squashabonnement met de mogelijkheid om nog voor het begin van de werkdag of zelfs tijdens het werk te kunnen sporten. Een werkgevers ziet immers liever dat het personeel actief aan de gezondheid werkt dan al zittend en etend een buikje ontwikkelt.

 

Op de werkvloer heeft de werkgever  zicht en invloed op de leefgewoontes van de werknemer, maar hoe ver die leefgewoontes door aansporingen van de werkgever beïnvloed mogen worden, is een moeilijke kwestie. In het verleden hebben personeelsleden van de KLM een actiegroep opgericht met de naam ‘Behoud de kroket’ om zo de opvoering van de hoeveelheid gezond voedsel in de bedrijfskantine in te perken, voordat er alleen nog maar broodjes gezond, salades en magere yoghurt verkrijgbaar zouden zijn. Men kan zich afvragen wanneer lichte dwang van de werkgever tot gezonder leven omslaat in het tot vervelens toe opdringen van andere gewoontes waar de werknemer liever zelf over wil beslissen. Ondanks de goede bedoelingen speelt hier namelijk nog altijd het eigenbelang van de baas in mee. Een werknemer die zich regelmatig tegoed doet aan sigaretten of saucijzenbroodjes kan uiteindelijk door ziekteverzuim minder op het werk verschijnen en een hoge kostenpost voor de werkgever betekenen. Dat werkgevers hier bang voor zijn en willen ingrijpen, is niet onterecht. Toch is het wel of niet kiezen voor een gezonde leefstijl uiteindelijk een privé-kwestie en de verantwoordelijkheid van de werknemer zelf. Wat een werkgever in ieder geval wel mag doen, is het creëren van mogelijkheden om gezonder te leven, zonder dat deze tot strenge regels voor het personeel leiden.

 

Als ongezonde leefgewoontes daadwerkelijk tot ziekteverzuim gaan leiden, kan de werkgever nog altijd het gesprek met zijn werknemer aangaan. Zo kan samen de oorzaak van het ziekteverzuim achterhaald worden en afspraken worden gemaakt om deze oorzaak te verhelpen. Hierbij is voor de werkgever geen rol weggelegd om vast te stellen dat iemand niet volgens gezonde maatstaven leeft. Als de leefstijl van een werknemer echter een sterk negatieve invloed heeft op het functioneren op werktijden, heeft de werkgever soms wel de vrijheid om maatregelen te nemen. Enige tijd geleden is een scheepskok ontslagen omdat hij al meerdere malen was afgekeurd vanwege zijn overgewicht. De rechter heeft het ontslag goedgekeurd, omdat de schuld bij de kok lag dat hij zich onvoldoende had ingezet om aan de keuringseisen te voldoen. Het is maar de vraag in hoeverre de kok feitelijk zelf verantwoordelijk was voor zijn ‘afwijking’.

 

Overgewicht is kortom in de loop van de tijd uitgegroeid tot een maatschappelijk probleem dat ook het bedrijfsleven steeds meer in de weg zit. Het vraagt om een goede verstandhouding en samenwerking tussen werkgever en werknemer om hier adequate maatregelen tegen te nemen. Het is vooral zaak om het probleem bespreekbaar te maken en de werknemer voldoende inspraak te geven. Het gaat tenslotte om zíjn leven.

 

Geïnspireerd door: ‘Als de baas zich bemoeit met gezondheid’, www.huisartsenkliniek.nl,
14 augustus 2007