Diabetes middelen - tolbutamide - gliclazide - glimepiride - glipizide - repaglinide - hypoglykemie - metformine - carbose - pioglitazon - rosiglitazonhypoglykemie - glimepiride

Diabetes type 2
Bij diabetes (voluit diabetes mellitus) is het lichaam niet meer goed in staat om suiker uit het voedsel op te nemen. Hiervoor is het hormoon insuline nodig, dat wordt aangemaakt door de alvleesklier. Bij mensen met diabetes type 1 maakt de alvleesklier helemaal geen insuline meer. Bij type 2 is er nog wel insuline aanmaak, maar reageert het lichaam daar niet meer goed op. Doordat het lichaam moeite heeft om suiker uit het bloed op te nemen ontstaan hoge bloedsuikerspiegels. Te hoge bloedsuikerspiegels zijn op den duur schadelijk. Het is dan ook erg belangrijk om de bloedsuikerspiegel binnen de normale, gezonde grenzen te houden.

Behandeling van diabetes type 2
Mensen met type 2 diabetes krijgen allereerst het advies om hun leefstijl aan te passen: het is belangrijk om te stoppen met roken, meer te bewegen, gezond te eten en zonodig af te vallen. Soms zijn alleen deze aanpassingen al voldoende om de bloedsuikerspiegels onder controle te krijgen. Maar als dat niet lukt, worden tabletten voorgeschreven. Bij sommige mensen volstaat één type tabletten, andere mensen slikken verschillende middelen. Er bestaan verschillende soorten tabletten. Sommige tabletten zorgen ervoor dat de alvleesklier meer insuline gaat maken. Een tweede soort tabletten verbetert de opname van bloedsuiker door het lichaam en een derde type zorgt ervoor dat suiker minder snel vanuit het voedsel in het bloed terecht komt. Tenslotte zijn er tabletten die de gevoeligheid van het lichaam voor insuline verhogen. Als de tabletten onvoldoende helpen, kan worden overgestapt op het gebruik van insuline, waardoor het tekort wordt aangevuld.

Bijwerkingen van bloedsuikerverlagende tabletten
Het gebruik van bloedsuikerverlagende tabletten kan gepaard gaan met bijwerkingen. ‘Bekende’ bijwerkingen staan beschreven in de productinformatie / bijsluitertekst van het betreffende medicijn. Natuurlijk krijgt niet iedere gebruiker last van al die beschreven bijwerkingen. Aan de andere kant is het ook mogelijk dat er klachten optreden die niet terug te vinden zijn in de bijsluitertekst. Dan is het belangrijk om deze informatie zo snel mogelijk door te geven. Patiënten, artsen en apothekers kunnen bijwerkingen melden bij Lareb, het centrale verzamelpunt van bijwerkingen in Nederland. De medewerkers van Lareb krijgen zo een goed overzicht hoe vaak een bijwerking bij een bepaald medicijn voorkomt en kunnen aan de bel trekken als er sprake is van bijwerkingen die opvallend vaak voorkomen. Bijwerkingen op diabetesmiddelen worden bij Lareb regelmatig gemeld. Bovendien wordt de veiligheid van -onder andere- diabetesmiddelen op de voet gevolgd door middel van Lareb Intensive Monitoring (LIM). (http://www.larebmonitor.nl) Met dit systeem worden de ervaringen van patiënten die voor het eerst een bepaald (diabetes)middel gaan gebruiken nagevraagd en beoordeeld.

Sulfonylureumderivaten: tolbutamide, gliclazide, glimepiride, glipizide, repaglinide
De geneesmiddelen in deze groep zorgen ervoor dat de alvleesklier meer insuline gaat maken waardoor de verhoogde bloedsuikerspiegel bij mensen met diabetes normaliseert. Binnen deze groep is weer een verschil te maken tussen de kortwerkende tabletten en de langwerkende tabletten. De langdurig werkzame tabletten geven meer kans op een hypoglykemie (een te lage bloedsuikerspiegel). Bij Lareb is hypoglykemie dan ook de meest gemelde bijwerking op deze middelen, vooral op glimepiride. Ook hoofdpijn wordt vaak gemeld als klacht bij gebruik van middelen uit deze groep. Dit is verklaarbaar door het feit dat hoofdpijn een symptoom kan zijn van hypoglykemie. Andere bijwerkingen die bij Lareb vaak worden gemeld op deze middelen zijn: huiduitslag, misselijkheid, diarree, maar ook hyperglykemie.

 

Metformine is een middel dat ervoor zorgt dat meer suiker wordt opgenomen door de spieren, waardoor de verhoogde bloedsuikerspiegel bij mensen met diabetes normaliseert. Ook zorgt metformine ervoor dat er minder opname is van suikers uit de darmen, waardoor je afvalt. Bekend is dat vooral in het begin van de behandeling misselijkheid, braken, diarree en buikpijn kunnen optreden. Ook bij Lareb zijn dit vaak gemelde klachten. Daarnaast wordt ook vaak een te laag of juist een te hoog bloedsuikergehalte gemeld en ook hoofdpijn is een vaak gemelde bijwerking. Opvallend is dat ook haaruitval bij Lareb vaak wordt gemeld als bijwerking van metformine. Echter, haaruitval kan veel oorzaken hebben. Het feit dat de gebruiker een chronische ziekte heeft (in dit geval diabetes) kan op zichzelf al oorzaak zijn van haaruitval. Maar ook een verandering in de hormoonhuishouding en stress kunnen haaruitval veroorzaken.

 

Acarbose is een middel dat de opname van suiker uit de darmen vertraagt. Dit middel wordt nog maar heel weinig gebruikt omdat het niet erg effectief is maar wel vaak maagdarmklachten oplevert, met name diarree en winderigheid. Deze bijwerkingen werden ook bij Lareb op dit middel het meest gemeld.

 

De middelen in deze groep verhogen de gevoeligheid van het lichaam voor insuline. Ze worden gebruikt in combinatie met andere type tabletten, maar worden pas ingezet als blijkt dat alternatieve combinaties niet voldoende effect hebben op de bloedglucosespiegel. Gewichtstoename is een bekende bijwerking van deze middelen, die ook bij Lareb vaak wordt gemeld. Dit kan wellicht verklaard worden door het vasthouden van vocht: oedeem wordt namelijk ook regelmatig als bijwerking ervaren. Bij Lareb wordt ook haaruitval vaak gemeld als bijwerking op deze middelen, vooral op rosiglitazon. Echter, haaruitval kan verschillende oorzaken hebben. Het feit dat de gebruiker een chronische ziekte heeft kan op zichzelf al oorzaak zijn van haaruitval. Bij (een verhoogde kans op) hartfalen kan vooral rosiglitazon levensgevaarlijk zijn en mag dan ook niet worden gebruikt. Bij Lareb is oedeemvorming, hartfalen en overlijden enkele keren gemeld op rosiglitazon. Het is bij die meldingen echter moeilijk te achterhalen of rosiglitazon echt een rol heeft gespeeld bij het overlijden van de patiënten.