Leidt overgewicht bij kinderen tot minder gaatjes?
Amerikaanse onderzoekers stonden versteld van hun eigen onderzoeksresultaten. Tegen al hun verwachtingen in ontdekten zij dat kinderen met overgewicht gemiddeld minder gaatjes in hun gebit hebben dan kinderen met een normaal gewicht. Hoe komt dit?
Steeds meer kinderen zijn te dik op een steeds jongere leeftijd, zo melden onderzoekers in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde. Uit een analyse van recente gegevens is gebleken dat één op de zeven kinderen tot vier jaar overgewicht heeft.
Dikke kinderen zijn gemiddeld een groter aantal dagen afwezig op school dan kinderen met een normaal gewicht. Dit blijkt zelfs een betere voorspeller van schoolabsentie dan ras, leeftijd, geslacht of sociaal economische status.
Er blijken verschillende relaties te zijn tussen dik zijn en het fenomeen ‘pesten’ onder kinderen. Zo blijken dikke kinderen vaker het slachtoffer te zijn van pesterijtjes, maar zelf ook vaak te pesten.
Wie om zich heen kijkt, moet constateren dat Nederlanders met de jaren dikker zijn geworden. Ook kinderen ontkomen er niet aan en kunnen al op jonge leeftijd met de lichamelijke en psychosociale consequenties van overgewicht te maken krijgen. Daarom komt een steeds grotere groep van hen terecht in een intensief behandelprogramma.
Waar kinderen van 9 jaar nog genoeg lichaamsbeweging krijgen per dag, daalt deze hoeveelheid met de jaren. Is een kind eenmaal 15 dan is de hoeveelheid lichaamsbeweging gemiddeld ver onder de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid van 60 minuten gezakt. En dit is alarmerend, want te weinig lichaamsbeweging is één van de oorzaken van overgewicht bij kinderen.
Veel tienermeisjes krijgen onvoldoende voedingsstoffen binnen voor een gezonde ontwikkeling. Hierdoor hebben zij meer kans op gewichtgerelateerde problemen en hart- en vaatziekten.
Steeds meer kinderen zijn te dik en dat brengt hun gezondheid behoorlijk in gevaar. Overgewicht en een hoge bloeddruk gaan namelijk vaak hand in hand, waardoor een grotere kans op hartklachten ontstaat.
Uit onderzoek blijkt dat dikke baby’s een grotere kans hebben om later hypertensie te ontwikkelen dan normale baby’s. Het gaat hierbij om de kilo’s die de baby in zijn eerste 5 levensmaanden aankomt, ongeacht het geboortegewicht. Hypertensie vergroot de kans op allerlei hart- en vaatziekten en kan daarom gevaarlijk zijn.
Het was het ooit een vaak gehoord excuus: ik ben wat dik want ik heb een trage schildklier. Natuurlijk het kan, maar andere redenen liggen vaak meer voor de hand. Het omgekeerde blijkt volgens onderzoekers ook op te gaan: van overgewicht kun je een slecht werkende schildklier krijgen.
Deense wetenschappers hebben het bewijs geleverd dat dikke kinderen meer kans hebben om als volwassene aan een hartziekte te lijden.
Nederlandse kinderen groeien op in welvaart. Ze kunnen alles krijgen wat hun hartje begeert, maar zolang hier aanvaardbare grenzen aan worden gesteld is er niets aan de hand. Helaas zijn we zo erg gericht op het bevredigen van onze behoeften dat we het slachtoffer zijn geworden van ons eigen succes. Eén van de negatieve gevolgen van ons ‘zorgeloze leventje’ is het steeds meer aanwezige overgewicht bij volwassenen, maar ook bij kinderen. Naar schatting is ongeveer vijftien procent van de Nederlandse kinderen en jongeren te dik.
Dik zijn is niet alleen een teken van welvaart, maar ook een teken van een mogelijk slechtere gezondheid. Overgewicht kan gepaard gaan met ziekten zoals diabetes type 2, sommige vormen van kanker en gewrichtsproblemen. Dit zijn ziekten die zich voornamelijk op latere leeftijd manifesteren, maar dit betekent niet dat dikke kinderen en hun ouders zich geen zorgen hoeven te maken. Uit een grootschalig Deens onderzoek is namelijk gebleken dat dikke kinderen een grotere kans lopen om op volwassen leeftijd een hartaandoening te ontwikkelen.
De studie omvatte 10.235 mannen en 4.318 vrouwen uit Kopenhagen die van 1930 tot 1976 werden gevolgd. Op basis van de resultaten konden de wetenschappers concluderen dat dikke kinderen ouder dan zeven jaar een grotere kans hebben om als volwassene aan een hartaandoening te lijden. Deze kans is op deze leeftijd voor jongens en meisjes gelijk en nog niet schrikbarend hoog. Op de leeftijd van dertien jaar is deze echter veel hoger. Een dertienjarige jongen met een normaal gewicht heeft een risico van twaalf procent op een hartprobleem op volwassen leeftijd. Een even oude jongen die 10 kilo meer weegt moet daarentegen rekening houden met een risico van zestien procent. Het verband tussen overgewicht en hartziekte geldt overigens voornamelijk voor jongens.
Het gegeven dat de kans op een hartziekte stijgt met de leeftijd van een dik kind geeft aan dat we de schade die overgewicht aanricht kunnen beperken. Door kinderen op vroege leeftijd een gezonde leefstijl aan te leren, kunnen we ervoor zorgen dat hun gewicht binnen de perken blijft of zal komen. Dit gaat echter niet van een leien dakje, want het schort op meerdere fronten aan de leefgewoonten van de jeugd. De gemiddelde dagbesteding van een kind bestaat vooral uit naar school gaan, televisie kijken en achter de computer zitten. Daar komt bij dat de kinderen opgroeien in een wereld waarin ‘eet en geniet’ het motto is. Eten is er in overvloed en ongezond eten - vooral fastfood - is populair. En jammer maar helaas: weinig bewegen en veel eten maakt de mens dik. De enige oplossing is daarom een aanpassing van de leefstijl waar kinderen hopelijk hun hele leven de vruchten van kunnen plukken.
Baker, J.L. The New England Journal of Medicine, 6 december 2007; vol 357: pp. 2325-2327, 2329-2327.
Bibbins-Domingo, K. Baker, J.L. The New England Journal of Medicine, 6 december 2007; vol 357: pp 2371-2379
