Jong geleerd is oud gedaan

Het ontwikkelen van een gezonde leefstijl kan niet vroeg genoeg beginnen. Dit is de boodschap van enkele Finse wetenschappers die hebben onderzocht of het raadzaam is om kinderen al op jonge leeftijd te leren gezond te eten.

Deze conclusie is gebaseerd op een onderzoek met 1062 kinderen die gevolgd werden vanaf een leeftijd van zeven maanden. Ongeveer de helft van de kinderen en hun ouders kregen adviezen die gericht waren op een vermindering van de inname van ongezonde verzadigde vetten en een vergroting van de consumptie van onverzadigde vetten, die te vinden zijn in bijvoorbeeld vis, noten en plantaardige olie. Deze aanpassingen in de voeding worden beschouwd als gezond, omdat zij een cholesterolverlagend effect hebben. De resterende kinderen dienden als controlegroep en ontwikkelden zonder speciale adviezen hun eetgewoonten. Aan de ouders van de ‘dieetkinderen’ werd gevraagd om hun kind vanaf eenjarige leeftijd met magere melk te voeden, de dagelijkse cholesterolinname beneden 200 milligram te houden en de dagelijkse energie-inname voor 30 tot 35 procent van vetten afkomstig te laten zijn. Vanaf zevenjarige leeftijd gingen de eettips zich voornamelijk richten op het kind zelf in plaats van op de ouders. Toen de kinderen een leeftijd van veertien jaar bereikten, was de tijd aangebroken om de resultaten te analyseren. De onderzoekers ontdekten dat de kinderen die gezond hadden leren eten ook werkelijk vetarmere eetgewoontes hadden, minder verzadigd vet en meer eiwitten en koolhydraten binnenkregen dan de kinderen die geen adviezen hadden ontvangen. Bovendien vond men bij de kinderen die de voedingsrichtlijnen hadden gevolgd een lager cholesterolgehalte dan bij de kinderen in de controlegroep. Dit verschil is echter klein: bij de jongens was een verschil van vijf procent nog van betekenis, maar bij meisjes bedroeg dit een minieme twee tot vier procent en dat is wetenschappelijk gezien niet relevant. Het verschil tussen de twee geslachten zou mogelijk verklaard kunnen worden met verschillende hormoonspiegels of beweeggewoontes. Toch heeft een kleine daling van het cholesterolgehalte op de lange termijn een grote kansvermindering op hart- en vaatziekten. Wanneer men namelijk de situatie van grote groepen mensen bekijkt, blijkt dat al een kleine vooruitgang resulteert in een duidelijke daling van het aantal doden door deze aandoeningen.

De Finse onderzoekers benadrukken dat een gezonde eetwijze niet automatisch een vetarm dieet inhoudt. Het doel was niet om de kinderen aan te leren dat zij hun inname van cholesterol of hun totale vetinname reduceren. Het gaat juist om de onderlinge verschillen tussen de soorten vetten en de effecten die deze hebben op de gezondheid. Het is algemeen bekend dat vetbevattende voedingsmiddelen zoals vlees- en zuivelproducten in een gezonde voeding passen, maar er bestaat wel een onderscheid tussen producten die veel verzadigde of veel onverzadigde vetten bevatten. De laatste variant wordt als gezonder beschouwd vanwege de ongunstige effecten op het cholesterolgehalte. Eerdere studies hebben uitgewezen dat een hoog cholesterolgehalte in het bloed een grotere kans op ontwikkeling van atherosclerose met zich meebrengt, dat in de loop van de tijd voor verharding en vernauwing van de bloedvaten zorgt. Ook een verlaging van de consumptie van verzadigde vetten doet het cholesterolgehalte dalen. Gelukkig heeft dit geen invloed op de groei en ontwikkeling van het kind. Het onderzoeksteam stelde vast dat een verlaagde consumptie van verzadigde vetten op veertienjarige leeftijd geen nadelige gevolgen heeft voor de lengte of het gewicht. Bovendien laat een eerder onderzoek van de twee groepen kinderen zien dat zij ondanks andere vetconsumpties allen een gelijke ontwikkeling van de hersenen doormaakten toen zij vijf jaar oud waren.