In de huidige, westerse wereld is ons hongergevoel een vijand. We proppen ons massaal vol met te vet en te zoet voedsel omdat we daar zo’n behoefte aan hebben. Ons lichaam vraagt er naar, nee schreeuwt er zelfs om. Maar nodig hebben we het blijkbaar niet want de vetranden om ons middel zetten zich geleidelijk uit. We worden dikker en ongezonder en al dat vet is ons alleen maar tot last.
De flessen die worden gebruikt bij het voeden van baby’s dragen mogelijk bij aan het overgewicht van kleine kinderen. Dit bleek uit verschillende studies die werden gepresenteerd op het European Congress on Obesity in Genève.
Waar voor je geld! We zijn goede consumenten en vinden het prettig wanneer we twee keer zo veel kunnen krijgen, maar er niet twee maal zo veel voor hoeven te betalen. Bij MacDonalds blijk je een supersize menu te kunnen krijgen voor maar iets meer geld dan een gewoon menu. Je moet toch wel gek zijn als je daar geen gebruik van maakt. Maar wat zijn de gevolgen voor onze gezondheid?
Onderzoek waarover in mei 2008 in het wetenschappelijk tijdschrift Nature te lezen was, laat zien dat mensen op volwassen leeftijd een vast aantal vetcellen hebben. Die kunnen inkrimpen en opzwellen, maar het aantal dat je hebt is bepalend voor je gewicht.
Veel meisjes beginnen met roken om hun gewicht onder controle te krijgen, maar onderzoek in Canada laat zien dat meisjes die roken niet meer gewicht verliezen dan niet-rokende meisjes. Voor rokende jongens is er wel een verschil, maar dan in lichaamslengte.
Het is een oude wijsheid van mensen die gewichtsproblemen hebben: ga nooit naar de supermarkt als je honger hebt, want je gooit veel meer in je wagentje dan je nodig hebt. Onderzoek toont nu duidelijk aan hoe dat veroorzaakt wordt.
Ruim negen van de tien Amerikaanse televisiereclames voor voeding gericht op kinderen bevat te veel slechte voedingsstoffen of hebben te weinig voedingswaarde.
Uit onderzoek blijkt dat getrouwde mensen het gezondst zijn. Daar staat tegenover dat getrouwde mensen juist dikker zijn dan ongetrouwde mensen. Vooral getrouwde mannen zijn erg zwaar.
Zelfs een ietwat lage hormoonafgifte van een overigens normale schildklier kan tot gewichtstoename leiden. Helaas is nog niet bekend wat een passende behandeling zou kunnen zijn.
Amerikaanse wetenschappers hebben ontrafeld welke genen verantwoordelijk zijn voor de vetopslag in ons lichaam. Men hoopt met deze opgedane kennis in de toekomst nieuwe afvalmethoden te kunnen ontwikkelen.
Uit een onderzoek onder bijna duizend Belgische jongeren blijkt dat tien procent overgewicht heeft. De dikkerds zijn met name te vinden in het lage onderwijstype.
Uit recent Amerikaans onderzoek blijkt dat mensen met overgewicht vaak een bepaalde bacterie in de darmen hebben, terwijl magere mensen juist veel van een andere bacteriestam te gast hebben. Veroorzaken die bacteriën je dikke buik? Of hebben mensen met overgewicht gewoon toevallig veel van dat type bacteriën?
Leptine is een stof die voornamelijk in vetweefsel wordt gemaakt en vervolgens in de bloedcirculatie terechtkomt. Het werd oorspronkelijk een hongerhormoon genoemd, omdat een hoger gehalte ervan gepaard gaat met een sterker gevoel van verzadiging.
In Groot-Brittannië is een grote ontdekking op het gebied van overgewicht gedaan. De aanwezigheid van een specifiek gen verklaart waarom de één dikker wordt dan de ander.
Dr Hamish Meldrum, hoofd van de British Medical Association, waarschuwt dat overgewicht te veel als een ziekte wordt beschouwd. Het is het gevolg van gedrag en de nadruk zou moeten liggen op preventie.
Het werd onlangs gepubliceerd in Synapse, en heeft bevestigd dat dopamine een belangrijke rol speelt in overgewicht
. Dopamine is een boodschapperstof in onze hersenen die o
.a
. betrokken is bij beweging, plezier en motivatie
.
Gezond zijn en blijven is niet altijd even makkelijk. Naast de al bestaande maatregelen die men kan nemen om gezondheidsproblemen te voorkomen, hebben Amerikaanse onderzoekers een nieuwe oplossing gevonden. Kijken naar ziekenhuisseries zou namelijk een positieve invloed op de kennis en het gedrag rondom de gezondheid kunnen hebben.
Overgewicht wordt in onze maatschappij zo gestigmatiseerd dat mensen die er last van hebben zoeken naar talrijke manieren om de schuld bij iets of iemand anders te leggen.
Elk pondje gaat door het mondje. Dat weten we natuurlijk. Toch zien we duidelijke patronen bij het dik worden die erop wijzen dat er meer aan de hand is.
Meer dan de helft van de Britten heeft overgewicht en ook in Nederland kruipen we langzaam naar deze cijfers toe. Steeds meer mensen met overgewicht ontkennen echter dat ze te dik zijn. Een kwart van de te dikke mensen zegt zelf een gezond gewicht te hebben.
Wat is de hoofdoorzaak van overgewicht en obesitas
Zowel een inactieve leefstijl als een toegenomen voedselconsumptie zijn van invloed op de ontwikkeling van overgewicht. Maar welke factor weegt (letterlijk) zwaarder?
Het mechanisme achter gewichtstoename zit nogal ingewikkeld in elkaar. Er spelen zo veel factoren een rol dat er slechts zelden één oorzaak aan te wijzen is. Het is dus mogelijk dat je ondanks een gezonde leefstijl toch zwaarder wordt. Waar kan dat aan liggen?
Overgewicht is niet alleen een kwestie van een ongezonde leefstijl. Ook een hersenafwijking kan mensen te veel laten eten, omdat de verleiding voor hen gewoonweg te groot is.
Het is bekend dat overgewicht vaker voorkomt onder allochtone Nederlanders dan onder autochtonen. Maar wanneer ze goed ingeburgerd zijn is dit verschil niet langer zichtbaar. Uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) bleek dat de goed ingeburgerde allochtoon, gemiddeld net zo zwaar is als de autochtone Nederlander.
De hypothalamus, een klein maar belangrijk hersengebied, speelt al jaren een rol in het onderzoek naar overgewicht en ziekten die daar het gevolg van zijn. Men bleef lange tijd voor een raadsel staan, maar nu is duidelijk geworden hoe de hypothalamus een rol speelt in het dikker worden.
Je gewicht wordt door allerlei mechanismen gereguleerd. Er lijkt een belangrijke rol te zijn weggelegd voor een herseneiwit, dat tegen overgewicht zou beschermen.
Geld en overgewicht hebben met elkaar te maken. Mensen met een hoger inkomen hebben vaak minder last van overgewicht. Dat dit waar is blijkt uit een onderzoek dat gedaan is in de Amerikaanse staat California.
Dik zijn is niet makkelijk, zeker niet als je er weinig aan kunt doen
. In tegenstelling tot wat veel mensen denken, is overgewicht niet altijd iemands eigen schuld
. Uit onderzoek is gebleken dat er een aantal genen zijn die een bijdrage leveren aan ernstige zwaarlijvigheid
. Zo ontdekte prof
. Dr
. Steve O’Rahilly vijf genen die invloed hebben op het hongergevoel
. Eigenlijk zou ernstig overgewicht gezien moet worden als een ziekte, maar in de huidige maatschappij overheerst echter het beeld dat overgewicht behoort tot onze individuele verantwoordelijkheid
. Om overgewicht te kunnen voorkomen zal dit beeld moeten veranderen en de overheid meer moeten ingrijpen, aldus Inez de Beaufort, hoogleraar gezondheidsethiek aan het Erasmus MC in Rotterdam, in een interview met het NRC van 27 september 2007. Een eerste stap daarin is het verminderen van de stigmatisering en discriminatie ten opzichte van mensen met overgewicht
. Geen ‘eigen schuld, dikke bult’ meer dus
.
Momenteel begeleidt Inez de Beaufort een project van de Europese Unie over ethische kwesties rond overgewicht en obesitas
. In dat project wil zij niet alleen de rol van de maatschappij in de preventie van overgewicht aankaarten, maar ook bespreekbaar maken waar onze grens ligt wat betreft het ingrijpen in het leven van mensen met obesitas
. Een belangrijk onderdeel van het project is ook de houding van de maatschappij tegenover mensen met overgewicht
. Een belangrijk punt in deze discussie is de filosofische vraag, waarom mensen eigenlijk niet dik mogen zijn
.
Overgewicht wordt bepaald door een heleboel factoren, waaronder genetische factoren, maar ook de omgevingsfactoren zijn erg belangrijk
. Zo komt overgewicht en obesitas bijvoorbeeld veel vaker voor bij mensen met een laag inkomen
. Het inkomen kan men natuurlijk niet zelf uitkiezen
. Daarom zou de overheid volgens Inez de Beaufort meer moeten doen voor mensen met overgewicht
. Maar, wat kan de overheid doen? Het antwoord van de Beaufort is dat o
.a
. fruit en groenten, maar ook sportscholen goedkoper moeten worden
. Ook zou de overheid wat kunnen doen aan het stigmatiserende beeld over dikke mensen
. Zo zou de nadruk bijvoorbeeld meer moeten liggen op het psychische effect van gezond eten en beweging (je voelt je er prettiger door) dan op het fysieke effect (het voorkomen van overgewicht)
. ‘Als in ieder geval maar duidelijk is dat het mensen niet persoonlijk wordt nagedragen als ze dik zijn’, aldus Inez de Beaufort
. Om obesitas onder kinderen te voorkomen, noemt ze als oplossingen: meer gezonde producten aanbieden o
.a
. op scholen en in fastfoodrestaurants en meer aandacht voor het verhogen van beweging
.
Kortom, er moet een einde komen aan het negatieve beeld over mensen met overgewicht
. Sterker nog, overgewicht zou gezien moeten worden als een ziekte en de maatschappij zou deze mensen moeten helpen net zoals we andere zieke mensen zouden helpen
.
