Leidt overgewicht bij kinderen tot minder gaatjes?
Amerikaanse onderzoekers stonden versteld van hun eigen onderzoeksresultaten. Tegen al hun verwachtingen in ontdekten zij dat kinderen met overgewicht gemiddeld minder gaatjes in hun gebit hebben dan kinderen met een normaal gewicht. Hoe komt dit?
Steeds meer kinderen zijn te dik op een steeds jongere leeftijd, zo melden onderzoekers in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde. Uit een analyse van recente gegevens is gebleken dat één op de zeven kinderen tot vier jaar overgewicht heeft.
Dikke kinderen zijn gemiddeld een groter aantal dagen afwezig op school dan kinderen met een normaal gewicht. Dit blijkt zelfs een betere voorspeller van schoolabsentie dan ras, leeftijd, geslacht of sociaal economische status.
Er blijken verschillende relaties te zijn tussen dik zijn en het fenomeen ‘pesten’ onder kinderen. Zo blijken dikke kinderen vaker het slachtoffer te zijn van pesterijtjes, maar zelf ook vaak te pesten.
Waar kinderen van 9 jaar nog genoeg lichaamsbeweging krijgen per dag, daalt deze hoeveelheid met de jaren. Is een kind eenmaal 15 dan is de hoeveelheid lichaamsbeweging gemiddeld ver onder de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid van 60 minuten gezakt. En dit is alarmerend, want te weinig lichaamsbeweging is één van de oorzaken van overgewicht bij kinderen.
Veel tienermeisjes krijgen onvoldoende voedingsstoffen binnen voor een gezonde ontwikkeling. Hierdoor hebben zij meer kans op gewichtgerelateerde problemen en hart- en vaatziekten.
Steeds meer kinderen zijn te dik en dat brengt hun gezondheid behoorlijk in gevaar. Overgewicht en een hoge bloeddruk gaan namelijk vaak hand in hand, waardoor een grotere kans op hartklachten ontstaat.
Uit onderzoek blijkt dat dikke baby’s een grotere kans hebben om later hypertensie te ontwikkelen dan normale baby’s. Het gaat hierbij om de kilo’s die de baby in zijn eerste 5 levensmaanden aankomt, ongeacht het geboortegewicht. Hypertensie vergroot de kans op allerlei hart- en vaatziekten en kan daarom gevaarlijk zijn.
Het was het ooit een vaak gehoord excuus: ik ben wat dik want ik heb een trage schildklier. Natuurlijk het kan, maar andere redenen liggen vaak meer voor de hand. Het omgekeerde blijkt volgens onderzoekers ook op te gaan: van overgewicht kun je een slecht werkende schildklier krijgen.
Wie om zich heen kijkt, moet constateren dat Nederlanders met de jaren dikker zijn geworden. Ook kinderen ontkomen er niet aan en kunnen al op jonge leeftijd met de lichamelijke en psychosociale consequenties van overgewicht te maken krijgen. Daarom komt een steeds grotere groep van hen terecht in een intensief behandelprogramma.
Het aantal ziekenhuizen met een polikliniek of behandelprogramma voor ernstig dikke kinderen is sinds 2004 verviervoudigd naar bijna 25. De kinderen die in aanmerking komen voor een dergelijk behandeltraject, zullen op de eerste plaats moeten afvallen om weer gezond te worden. Ook worden ze behalve voor hun lichamelijke ook voor hun psychische en sociale problemen behandeld. Gezond eten en voldoende bewegen zijn weliswaar de sleutel tot succes, maar men moet niet vergeten dat dikke kinderen vaak weinig zelfvertrouwen hebben en emotioneel in de knoei zitten.
De behandelingen hebben hun werking al bewezen. De meeste kinderen verliezen gewicht, gaan gezonder leven en voelen zich mentaal sterker. Ook zijn bij een derde op de lange termijn verbeteringen te zien in de bloeduitslag en het glucose-, cholesterol- of insulinegehalte. Nu rest de taak om te onderzoeken of de kinderen niet terugvallen in hun oude leefpatroon.
Gelukkig kan ook veel van deze narigheid voorkomen worden door vroeg genoeg in te grijpen. Dit vereist in ieder geval dat overgewicht tijdig wordt gesignaleerd. School- en huisartsen zijn daarom oplettender geworden en verwijzen kinderen vaker door naar het ziekenhuis. Prof. dr. Remy Hirasing van het VU Medisch Centrum ziet vooral een grote rol voor de jeugdgezondheidszorg bij de opsporing van kinderovergewicht. Deze tak van de gezondheidszorg onderzoekt de kinderen regelmatig vanaf jonge leeftijd en bereikt ongeveer 95 procent van de ouders. Door hen voor te lichten over gezonde voeding en het belang van bewegen, kunnen veel kinderen tegen overgewicht beschermd worden.
Deels is het lastig om overgewicht bij kinderen aan te pakken, omdat armoede in veel gevallen een rol speelt. Gezonde voeding is niet goedkoop en om lid te worden van een sportclub moet je ook vaak diep in de buidel tasten. Bovendien beschouwen sommige culturen dik zijn als een positieve eigenschap, waarmee men gezondheid en welvaart uitstraalt. Ook is kinderovergewicht een gevolg van onwetendheid. Als mensen enkele simpele leefgewoonten zouden hebben, zou de jeugd namelijk een stuk slanker zijn. Denk hierbij aan borstvoeding geven, elke dag ontbijten en minder televisie kijken. Als meer ouders en kinderen het belang hiervan inzien, is al een hoop winst geboekt.
