In de huidige, westerse wereld is ons hongergevoel een vijand. We proppen ons massaal vol met te vet en te zoet voedsel omdat we daar zo’n behoefte aan hebben. Ons lichaam vraagt er naar, nee schreeuwt er zelfs om. Maar nodig hebben we het blijkbaar niet want de vetranden om ons middel zetten zich geleidelijk uit. We worden dikker en ongezonder en al dat vet is ons alleen maar tot last.
De flessen die worden gebruikt bij het voeden van baby’s dragen mogelijk bij aan het overgewicht van kleine kinderen. Dit bleek uit verschillende studies die werden gepresenteerd op het European Congress on Obesity in Genève.
Waar voor je geld! We zijn goede consumenten en vinden het prettig wanneer we twee keer zo veel kunnen krijgen, maar er niet twee maal zo veel voor hoeven te betalen. Bij MacDonalds blijk je een supersize menu te kunnen krijgen voor maar iets meer geld dan een gewoon menu. Je moet toch wel gek zijn als je daar geen gebruik van maakt. Maar wat zijn de gevolgen voor onze gezondheid?
Onderzoek waarover in mei 2008 in het wetenschappelijk tijdschrift Nature te lezen was, laat zien dat mensen op volwassen leeftijd een vast aantal vetcellen hebben. Die kunnen inkrimpen en opzwellen, maar het aantal dat je hebt is bepalend voor je gewicht.
Veel meisjes beginnen met roken om hun gewicht onder controle te krijgen, maar onderzoek in Canada laat zien dat meisjes die roken niet meer gewicht verliezen dan niet-rokende meisjes. Voor rokende jongens is er wel een verschil, maar dan in lichaamslengte.
Het is een oude wijsheid van mensen die gewichtsproblemen hebben: ga nooit naar de supermarkt als je honger hebt, want je gooit veel meer in je wagentje dan je nodig hebt. Onderzoek toont nu duidelijk aan hoe dat veroorzaakt wordt.
Ruim negen van de tien Amerikaanse televisiereclames voor voeding gericht op kinderen bevat te veel slechte voedingsstoffen of hebben te weinig voedingswaarde.
Uit onderzoek blijkt dat getrouwde mensen het gezondst zijn. Daar staat tegenover dat getrouwde mensen juist dikker zijn dan ongetrouwde mensen. Vooral getrouwde mannen zijn erg zwaar.
Zelfs een ietwat lage hormoonafgifte van een overigens normale schildklier kan tot gewichtstoename leiden. Helaas is nog niet bekend wat een passende behandeling zou kunnen zijn.
Amerikaanse wetenschappers hebben ontrafeld welke genen verantwoordelijk zijn voor de vetopslag in ons lichaam. Men hoopt met deze opgedane kennis in de toekomst nieuwe afvalmethoden te kunnen ontwikkelen.
Uit een onderzoek onder bijna duizend Belgische jongeren blijkt dat tien procent overgewicht heeft. De dikkerds zijn met name te vinden in het lage onderwijstype.
Uit recent Amerikaans onderzoek blijkt dat mensen met overgewicht vaak een bepaalde bacterie in de darmen hebben, terwijl magere mensen juist veel van een andere bacteriestam te gast hebben. Veroorzaken die bacteriën je dikke buik? Of hebben mensen met overgewicht gewoon toevallig veel van dat type bacteriën?
Leptine is een stof die voornamelijk in vetweefsel wordt gemaakt en vervolgens in de bloedcirculatie terechtkomt. Het werd oorspronkelijk een hongerhormoon genoemd, omdat een hoger gehalte ervan gepaard gaat met een sterker gevoel van verzadiging.
In Groot-Brittannië is een grote ontdekking op het gebied van overgewicht gedaan. De aanwezigheid van een specifiek gen verklaart waarom de één dikker wordt dan de ander.
Dr Hamish Meldrum, hoofd van de British Medical Association, waarschuwt dat overgewicht te veel als een ziekte wordt beschouwd. Het is het gevolg van gedrag en de nadruk zou moeten liggen op preventie.
Het werd onlangs gepubliceerd in Synapse, en heeft bevestigd dat dopamine een belangrijke rol speelt in overgewicht
. Dopamine is een boodschapperstof in onze hersenen die o
.a
. betrokken is bij beweging, plezier en motivatie
.
Gezond zijn en blijven is niet altijd even makkelijk. Naast de al bestaande maatregelen die men kan nemen om gezondheidsproblemen te voorkomen, hebben Amerikaanse onderzoekers een nieuwe oplossing gevonden. Kijken naar ziekenhuisseries zou namelijk een positieve invloed op de kennis en het gedrag rondom de gezondheid kunnen hebben.
Dik zijn is niet makkelijk, zeker niet als je er weinig aan kunt doen
. In tegenstelling tot wat veel mensen denken, is overgewicht niet altijd iemands eigen schuld
.
Overgewicht wordt in onze maatschappij zo gestigmatiseerd dat mensen die er last van hebben zoeken naar talrijke manieren om de schuld bij iets of iemand anders te leggen.
Elk pondje gaat door het mondje. Dat weten we natuurlijk. Toch zien we duidelijke patronen bij het dik worden die erop wijzen dat er meer aan de hand is.
Meer dan de helft van de Britten heeft overgewicht en ook in Nederland kruipen we langzaam naar deze cijfers toe. Steeds meer mensen met overgewicht ontkennen echter dat ze te dik zijn. Een kwart van de te dikke mensen zegt zelf een gezond gewicht te hebben.
Wat is de hoofdoorzaak van overgewicht en obesitas
Zowel een inactieve leefstijl als een toegenomen voedselconsumptie zijn van invloed op de ontwikkeling van overgewicht. Maar welke factor weegt (letterlijk) zwaarder?
Overgewicht is niet alleen een kwestie van een ongezonde leefstijl. Ook een hersenafwijking kan mensen te veel laten eten, omdat de verleiding voor hen gewoonweg te groot is.
Het is bekend dat overgewicht vaker voorkomt onder allochtone Nederlanders dan onder autochtonen. Maar wanneer ze goed ingeburgerd zijn is dit verschil niet langer zichtbaar. Uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) bleek dat de goed ingeburgerde allochtoon, gemiddeld net zo zwaar is als de autochtone Nederlander.
De hypothalamus, een klein maar belangrijk hersengebied, speelt al jaren een rol in het onderzoek naar overgewicht en ziekten die daar het gevolg van zijn. Men bleef lange tijd voor een raadsel staan, maar nu is duidelijk geworden hoe de hypothalamus een rol speelt in het dikker worden.
Je gewicht wordt door allerlei mechanismen gereguleerd. Er lijkt een belangrijke rol te zijn weggelegd voor een herseneiwit, dat tegen overgewicht zou beschermen.
Geld en overgewicht hebben met elkaar te maken. Mensen met een hoger inkomen hebben vaak minder last van overgewicht. Dat dit waar is blijkt uit een onderzoek dat gedaan is in de Amerikaanse staat California.
Het mechanisme achter gewichtstoename zit nogal ingewikkeld in elkaar. Er spelen zo veel factoren een rol dat er slechts zelden één oorzaak aan te wijzen is. Het is dus mogelijk dat je ondanks een gezonde leefstijl toch zwaarder wordt. Waar kan dat aan liggen?
Op gewicht blijven lijkt een kwestie van de juiste balans tussen calorie-inname en calorieverbruik. Iemand die de hele dag door aan het snoepen is, zal dit dus logischerwijs terugzien op de weegschaal. Ook onvoldoende lichaamsbeweging is een factor in het ontstaan van overgewicht. Maar waarom worden sommige mensen dan toch dikker als ze uiterst gezond eten en regelmatig een bezoekje brengen aan de sportschool?
Misschien sta je te veel onder spanning. Een beetje stress is gezond, maar boven een bepaalde grens worden we er dikker van. In tijden van te veel stress gaat het lichaam namelijk over op een soort ‘overlevingsstand’. Door biochemische processen wordt er meer brandstof opgeslagen en gaat onze stofwisseling omlaag. Bovendien komen er hormonen vrij, zoals cortisol en leptine, die de vetopslag in de buikregio bevorderen.
Het kan ook zo zijn dat je niet genoeg slaapt. Een onvoldoende uitgerust lichaam functioneert niet optimaal en het kan deze fysiologische stress vertalen in een grotere vetopslag. In vermoeide toestand ben je ook minder stressbestendig, dus om je leed te verzachten ga je misschien ook meer eten. Meestal hebben mensen trek in koolhydraatrijk voedsel, omdat dit de aanmaak van serotonine vergroot. Dit hormoon staat er bekend om dat het een rustgevende werking heeft.
Sommige medicijnen ter behandeling van depressie, stemmingsstoornissen, migraine, diabetes en de bloeddruk kunnen voor gewichtstoename zorgen. Soms valt deze te verwaarlozen, maar soms gaat het ook om vijf kilo in een maand. Ieder medicijn werkt weer anders: het ene doet de trek toenemen, het andere verandert de vetstofwisseling of het insulinegehalte. Dit is lang niet altijd een reden om over te stappen naar een ander middel, omdat bepaalde medicijnen door de extra pondjes een betere werking hebben. Ook is de gewichtstoename hier zelden mee opgelost, omdat er zoals eerder gezegd meerdere zaken een rol spelen. Wat je in ieder geval nooit moet doen, is stoppen met de medicatie zonder eerst te overleggen met een arts.
Een medische aandoening kan ook ten grondslag liggen aan de gewichtstoename. De bekendste is hypothyreoïdie, oftewel een tekort aan het schildklierhormoon. Dit resulteert in een afname van de stofwisseling en de eetlust en een toename van het gewicht. Symptomen van deze ziekten zijn moeheid, lethargie, een hese stem, koude-intolerantie, te veel slapen en hoofdpijn. Een veel zeldzamere oorzaak is het syndroom van Cushing, een stoornis die wordt veroorzaakt door een overschot aan cortisol.
Dan is er tot slot nog een dikmakende factor die alleen vrouwen treft: de overgang. Naarmate een vrouw ouder wordt, zal haar lichaam minder oestrogeen gaan aanmaken. Haar lichaamsfiguur zal hierdoor een verandering ondergaan doordat vet dat op de heupen zat, zich gaat ophopen in de buik. Door naast gezond eten voldoende in beweging te blijven, kunnen vrouwen deze ongewenste vetopslag beperken. Een bijkomend voordeel is dat dit ook de afname van de botdichtheid tegengaat, die zich vanaf de overgang voordoet.
Het is frustrerend wanneer je volgens de gezonde norm eet en beweegt en toch aankomt in gewicht. Kijk dus verder dan calorieën, want misschien is één van deze stiekeme dikmakers op jou van toepassing. Maak je echter niet te veel zorgen, want het gaat meestal om minieme verschillen. Een dikzak zal je echt niet worden.
Geïnspireerd door: Webmd, Kathleen M Zelman en Louise Chang: 5 Surprising Reasons You're Gaining Weight
